Trong thực tế, có một nhầm lẫn khá phổ biến: bản sao di chúc được chứng thực thường được hiểu như một sự xác nhận rằng di chúc đã được công chứng và nội dung di chúc đã hợp pháp.
Thực tế, đây là hai vấn đề hoàn toàn khác nhau.
1. Chứng thực bản sao không phải là công chứng di chúc
Theo pháp luật hiện hành, công chứng viên có thẩm quyền chứng thực bản sao từ bản chính theo quy định của pháp luật về chứng thực. Bản chất của hoạt động này là đối chiếu bản sao với bản chính và xác nhận bản sao đúng với bản chính.
Trong khi đó, công chứng di chúc là việc công chứng viên thực hiện công chứng đối với chính giao dịch lập di chúc theo trình tự, thủ tục và điều kiện của pháp luật về công chứng. Do đó, cần phân biệt rõ:
Chứng thực bản sao di chúc không làm cho di chúc gốc trở thành di chúc được công chứng. Nếu di chúc gốc được lập dưới hình thức văn bản có người làm chứng thì việc chứng thực bản sao cũng không làm thay đổi hình thức pháp lý đó.
2. Bản sao đúng với bản chính không đồng nghĩa với di chúc có hiệu lực
Việc chứng thực bản sao chỉ xác nhận sự phù hợp giữa bản sao và bản chính được xuất trình. Nó không phải là sự xác nhận toàn bộ nội dung của di chúc là hợp pháp. Hiệu lực của di chúc lại phải được xem xét theo pháp luật dân sự, trong đó có các vấn đề như:
- Người lập di chúc có minh mẫn, sáng suốt và hoàn toàn tự nguyện hay không;
- Hình thức di chúc có phù hợp với quy định pháp luật hay không;
- Nội dung di chúc có vi phạm điều cấm của luật, trái đạo đức xã hội hay không;
- Người lập di chúc có quyền định đoạt đối với tài sản hay không;
- Di chúc có bị sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc hủy bỏ hay không;
- Quyền của những người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc có được bảo đảm hay không.
Những vấn đề này không được giải quyết chỉ bằng một dấu chứng thực trên bản sao. Nói cách khác, bản sao có thể đúng hoàn toàn với bản chính, nhưng bản chính vẫn có thể được xem xét về hiệu lực pháp lý.
3. Bản sao chứng thực có thay thế được bản chính không?
Theo quy định về chứng thực, bản sao được chứng thực từ bản chính có giá trị sử dụng thay cho bản chính đã dùng để đối chiếu trong các giao dịch, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Vì vậy, không nên hiểu rằng bản sao chứng thực chỉ có giá trị tham khảo.
Nhưng ngược lại, cũng không nên hiểu rằng mọi bản sao chứng thực đều có thể thay thế bản chính trong mọi thủ tục. Đối với các thủ tục liên quan đến thừa kế, quyền sử dụng đất hoặc tài sản, cần xem xét quy định của pháp luật chuyên ngành và yêu cầu hồ sơ của cơ quan có thẩm quyền trong từng trường hợp.
Đặc biệt, cần phân biệt giữa:
“Bản sao có giá trị sử dụng thay bản chính”
VÀ
“Bản sao có đầy đủ giá trị chứng minh để giải quyết toàn bộ vấn đề pháp lý”.
4. Khi giải quyết thừa kế, không nên chỉ nhìn vào bản sao di chúc
Một bản sao di chúc được chứng thực có thể giúp chứng minh nội dung của bản chính tại thời điểm chứng thực. Nhưng để giải quyết quan hệ thừa kế, thường phải xem xét rộng hơn.
Cần xác định di chúc được lập dưới hình thức nào, người lập di chúc có quyền định đoạt tài sản hay không, di chúc có đáp ứng điều kiện có hiệu lực hay không và có tồn tại di chúc khác được lập sau đó hay không.
Trong trường hợp phát sinh tranh chấp, việc đánh giá di chúc còn có thể liên quan đến nhiều tài liệu, chứng cứ khác chứ không chỉ bản sao được chứng thực. Vì vậy, không nên lấy việc “có bản sao di chúc được chứng thực” làm căn cứ duy nhất để kết luận về quyền thừa kế.
Nếu khách hàng có vấn để cần thắc mắc, hãy liên hệ trực tiếp đến LEXREAL để đội ngũ luật sư chuyên nghiệp có thể được hỗ trợ nhanh chóng và kịp thời.
📞 Hotline: 094.757.6666
✉️ Email: lexreal.lawfirm@gmail.com
🌐 Website: lexreallaw.com
📍 Địa chỉ: Số 16 Nguyễn Thị Nhung, KĐT Vạn Phúc, phường Hiệp Bình, TP. Hồ Chí Minh
